tục cải táng ở miền bắc

Về sau thành lệ và thành phong tục, cũng do yếu tố địa lý Đồng bằng Bắc Bộ phần nhiều là đất pha cát phù xa, khi chôn người chết xuống phần nhiều là tiêu hết thịt (thậm chí có chỗ đất còn hao cả xương nếu không cải táng thì chỉ còn đất) mà cát phù xa thì bẩn nên phải tắm rửa thay áo. TIẾT 1: TÔN GIÁO CỦA BABYLON. 1. Hoàn cảnh và thời đại của Babylon. Babylon nói ở đây chính là lãnh thổ Iraq và Syria ngày nay. Sự phát triển về văn hóa của đất nước cổ đại này bắt nguồn từ món quà thiên nhiên ban tặng là hai con sông Euphrates và Tigris chảy giữa dãy núi Người Xinh Mun đã từng sinh sống lâu đời ở miền Tây Bắc Việt Nam. Người Xinh Mun ăn cơm nếp, cơm tẻ, thích gia vị cay, uống rượu cần, có tập quán ăn trầu, nhuộm răng đen. Người Xinh Mun không có tục cải táng và tảo mộ. Người Si La không có tục cải táng hay tảo mộ, trong vòng 3 năm đầu sau khi chôn, con cái thường xuyên đi thăm mộ cha mẹ. Xưa kia, người Si La thường để người chết trong nhà từ 3 - 5 ngày, nhưng nay theo nếp sống mới họ không để quá 24 giờ. 1 Chống lệnh rời tàu, trả giá bằng tính mạng 2 Đánh bại Ả Rập Xê Út, tuyển futsal Việt Nam rộng cửa vào tứ kết 3 Phó giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Bắc Ninh đột ngột xin nghỉ việc ở tuổi 46 4 Xác định được danh tính 2 thi thể trôi dạt vào bờ biển Phú Quốc 5 Tước danh hiệu công an nhân dân đối với 3 CÁC QUYẾT ĐỊNH PHÊ DUYỆT QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI KHU KINH TẾ CỬA KHẨU MÓNG CÁI, TỈNH QUẢNG NINH. 1. Quyết định số 1226/QĐ-TTg ngày 31/7/2015 của Thủ tướng Chính phủ "Quyết định phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh đến năm Vay Tiền Cấp Tốc Online Cmnd. Cải táng là một trong những phong tục tập quán lâu đời của người Việt Nam ta, gắn liền với đời sống tinh thần. Cải táng là gì, khi nào nên cải tảng và cần chuẩn bị gì để cải táng,… Tất cả sẽ được giải mã tại bài viết sau đây của Tháp Long táng là gì?Cải táng mộ là việc vô cùng quan trọng, là việc cuối cùng mà người đã sống có thể làm cho người đã khuất. Đây là một trong những tập tục của người Việt Nam từ bao đời nay nhằm bày tỏ lòng thành kính đối với người đã khuất trong gia đình, mong muốn người thân sẽ có cuộc sống tốt đẹp ở thế giới khác. Hiểu một cách đơn giản, cải táng mộ chính là việc gia đình người đã mất sẽ bốc mộ, sang cát mồ mả, quy tập phần mộ của người đã mất đến một nơi mới. Tại sao phải cải táng?Có rất nhiều nguyên nhân khiến gia đình người đã khuất tiến hành việc cải táng mồ mả, một vài lí do có thể kể đến như sauKhi ông bà cha mẹ hoặc người thân mất, gia đình không có tiền chôn cất đàng hoàng nên đóng tạm ván gỗ xấu, đợi đến thời gian thì cải táng để tránh hư hại đến di đai nơi phần mộ của người đã mất có mối kiến, ngập lụt nên cần cải nhiều yếu tố về mặt tâm linh cho rằng trong nhà có kẻ dâm loạn điên cuồng, người nhà thường xuyên đau ốm, cây cối trên mộ khô héo, phần đất đai bị sụt là do nơi chôn cất có vấn đề, phải cải táng mộ sang nơi khác. Gia đình mong muốn thay đổi vận mệnh tốt hơn, mong cầu công danh phú quý nên cải táng phần mộ người thân sang khu vực khác để thay đổi vận nào nên cải táng?Vậy khi nào nên cải táng? Sau khi người đã mất được 3 năm, cũng là lúc người thân trong gia đình hoàn toàn hết để tang thì có thể tiến hành việc cải táng. Tuy nhiên, do sự khác biệt về môi trường địa lý, khí hậu, các hóa chất sử dụng trong đất mà sau 3 năm, phần thi thế vẫn chưa được phân hủy hoàn toàn. Nhiều gia đình sẽ đợi thời gian lâu hơn, có khi lên đến 7 năm để cải vài trường hợp khách quan cần phải bốc mộ đi khi thi thể chưa phân hủy hoàn toàn thì cần lưu ý sau khi tiến hành cải táng, lúc lắp mộ lại phải để công kênh cho không khí vào để thi thể sớm được phân khảo thêm Xả tang là gì? Thời gian để tang là bao lâu?Những trường hợp không nên cải tángMột vài trường hợp nếu gặp phải cần phải lập tức lấp lại ngay vì theo tập tục cải táng có 3 dấu hiệu nhận thấy phần mộ kết phát tốt đẹp, không cần cải tángKhi thấy có rắn vàng tức long xà khí dây tơ hồng quấn quýt khi mở quan đất nơi chôn cất phần mộ ấm, trong huyệt khô không có nước hoặc nước đóng giọt như sữa. Đây là những điềm tốt, phần mộ khi ấy được gọi là mộ kết – những ngôi mộ hấp thụ được linh khí của long mạch, đón nhận phúc trạch của âm phần. Việc tích tụ được những khí tốt lành này sẽ đem đến may mắn, tài lộc cho con cháu trong gia đình, gia đạo mọi bề suôn sẻ, hòa thuận, làm ăn khấm táng cần chú ý những gì?Việc cải táng vô cùng quan trọng, gia đình người đã mất cần chú ý một số điều quan trọng sau đâyMột, vùng đất được chọn để tiến hành huyệt mộ phải là đất mới, chưa từng bị đào xới. Nếu là vùng đồng bằng, đất phải mịn, xốp, thơm, đào sâu tới 6 – 7 cm đất phải đặc quánh có màu nâu đậm hoặc vàng nhạt. Nếu là vùng núi cao không nên chọn đất quá khô hoặc đất có màu vàng lựa chọn huyệt đào phù hợp, đó phải là nơi mềm mịn, tươi xốp, màu mỡ. Tuyệt đối cấm kị không được đặt mộ trong trường hợp thấy đáy huyệt có mạch nước ngầm chảy xiết. Nếu có ít nước, nước trong suốt, không đục không mùi hôi tanh thì tốt nhưng cần chú ý dòng chảy không được quá khi chọn huyệt phải lựa chọn nơi rộng rãi, thoáng đãng, có hướng nhìn ra ao hồ, sông suối để đón không khí tươi mát, tránh tình trạng mộ đè lên mộ hoặc các phần mộ do thiếu đất, quá tải trầm trọng mà phải chen lấn nhau. Nếu diện tích đất quá hẹp thì ít nhất phải có được một khoảng trống nhỏ trước táng thực hiện như thế nào?Khi tiến hành việc cải táng cần phải thực hiện những điều sauChọn ngày giờ tốtĐiều kiêng kị khi cải táng mộ là chọn ngày không thích hợp, do vậy cần lựa chọn những ngày tránh khắc với tuổi người chếtTránh các ngày lục xung, lục hình, lục hại – được hiểu là việc 6 cặp đôi con giáp xung hại nhau, nếu kết hợp thì không mang lại điều tốt chọn những ngày ngũ hành là ngày tương sinh, tránh ngày tương các ngày trùng tang, trùng phục, tam tang, thọ tử,…Tránh các tháng hè nóng bức, nên chọn các tháng trong phạm vi từ cuối thu đến trước ngày Đông Chí của năm. Ngoài ra cần chú ý chọn ngày giờ tránh xung khắc với tuổi người đã khuất và con trưởng cũng như các ngày có sao xấu. Một vài giả thuyết còn cho rằng việc bốc mộ phải tiến hành vào ban đêm, tránh việc xương cốt người đã khuất bị đen cũng như cho rằng việc vong hồn không tiếp xúc với ánh bị vật dụngViệc cần làm đầu tiên là chọn tiểu và quách, tiểu là nơi đặt hài cốt vào trong đó còn quách là lớp áo ngoài bao bọc tiểu. Tùy vào kinh tế của từng gia đình mà chọn lựa quách làm từ sành, sứ, gỗ,… Ngoài ra còn cần chuẩn bị thêm các vật dụng sau một tấm bạt che, đèn để chiếu sáng, 1 tấm vải đỏ, rượu, một chiếc chậu rửa xương, khăn lau, ni lông hay tấm bìa trải để đựng xương, một chiếc rổ to, đun nhiều nước ngũ vị nghĩa trang, trước khi tiến hành cải táng phải cúng thổ thần. Sắm lễ cúng thường là một 1 chiếc mũ, 1 bộ quần áo và 1 đôi ủng của Quan Thần Linh, một con ngựa, một nghìn vàng hoa màu đỏ, tiền giấy, trầu cau, vàng bạc, rượu, nén, gạo và hành việc cải tángSau khi chọn ngày giờ tốt và chuẩn bị đầy đủ vật dụng, việc cải táng sẽ được tiến hành theo các bước sauTrước hôm cải táng phải làm lễ cáo vong và các gia cải táng lại phải làm lễ khấn thổ thần nơi mồ xin đào lên và cúng thổ thần nơi sắp đem chôn khi đào đất, cạy nắp quan tài, thu lượm từng cái xương. Để tránh trường hợp bỏ xót những mẩu, đốt xương ngón tay, chân gia quyến luôn phải thực hiện đầy đủ và cẩn thận nghi thức nhập quan và lúc lượm, rửa xương, phải kiêng, giữ không để cho ánh mặt trời soi được rửa sạch, xếp gọn vào tiểu sành, rải nước ngũ hương, phủ giấy tráng kim, đậy nắp tiểu. Việc thu nhặt xếp xương vào hũ sành gọi là sang tiểu – ý nói đợi đến chết cũng chưa làm được, tức là rất tỉ mỉ, chi ly. Nhà giàu sang sẽ gói bọc xương bằng gấm vóc như liệm lúc mới chết và ngoài tiểu sành sẽ có quách bằng gỗ quý, sơn son trang quan cũ được tháo gỡ thay thế bằng những tấm gỗ tốt dày thể đem áo quan cũ còn tốt về dùng làm cầu, chuồng trâu chuồng ngựa hoặc khi có ai đau tức thì lấy mảnh ván quan tài đốt rồi để gầm giường nằm sẽ khỏi táng nơi khác nơi đất chỗ khác đã chọn. Không bao giờ lại táng luôn nơi cải táng, con cháu lại phải để tang một lần táng xong, gia đình về làm lễ cúng vong và gia khi cải táng, mới được thỉnh lư hương và thân chủ sang nhà thờ chung với tổ tiên, nếu không muốn thờ riêng như “hung táng”, mộ đắp hình chữ nhật theo chiều đặt quan tài lúc hạ xuống, khi “cải táng” thì đắp tròn gọn hơn, nếu không xây đắp hoa táng là một việc vô cùng quan trọng và đôi khi có hơi phức tạp. Hiểu rõ về việc cải táng sẽ giúp gia đình có thể chuẩn bị chu đáo và tốt nhất cho người đã khuất cũng như tránh ảnh hưởng đến cuộc sống về sau. Hi vọng qua bài viết này Tháp Long Thọ đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tập tục cải táng. Ngoài ra nếu bạn quan tâm hũ đựng tro cốt hoặc quách để bảo quản tro cốt người mất lâu bền, hãy tham khảo các sản phẩm của Tháp Long Thọ hoặc liên hệ hotline 0888 000 700 để được nhân viên hỗ trợ nhé. Trong chương trình Midnight Talk 20 Nguồn gốc người Việt, một khán giả miền Nam hỏi rằng tại sao ở miền Bắc có tục cải táng mà miền Nam lại không có. Hình ảnh minh họa một đám tang của một quý tộc vào thế kỉ 17 ở Việt Nam. Các chủ tọa có vẻ cũng bối rối trước câu hỏi này, và có lẽ cũng nhiều người thắc mắc, nay trong phạm vi bài viết này tôi thử lý giải điều đó, với tư cách là một người đã có những trải nghiệm thực tế. Cải táng hay còn gọi bằng các từ như bốc mộ, bốc mả, cải mả, sang cát, sang tiểu là một tập tục mà sau khi người chết đã ba năm đoạn tang rồi hoặc vài năm nữa, thì con cái sẽ tiến hành cải táng. Cải táng tức là đào huyệt mộ lên, nhặt xương của người chết, bỏ vào tiểu sành hoặc quan quách rồi đem đi chôn chỗ khác. Giải thích cho lý do tiến hành cải táng, sách Việt Nam phong tục lý giải có bốn cớ như sau. Một là nhà nghèo, khi chôn dùng ván kém chất lượng, đến khi ván hư nát sẽ động tới thi hài. Hai là chỗ chôn đất mối kiến, lũ lụt. Ba là gia đình người sống gặp chuyện không may, thì cũng cải táng bởi có thể do chôn người chết ở chỗ đất xấu. Bốn là gia đình đó muốn cầu công danh phú quý. Nhìn lại lịch sử, người xưa đã quan tâm tới Đạo gia tiên từ rất sớm, theo sách Đại Việt sử ký toàn thư, Triệu Đà làm vua ở Nam Việt, nhưng có lần nói với sứ giả nhà Hán rằng mồ mả tôi nay ở Chân Định. Sách An Nam chí lược chép về phong tục người dân thời Trần ở Đại Việt vào thế kỉ 13 “Ngày mồng một tháng mười lương nguyệt, có trưng bày hào - soạn để cúng ông bà, gọi là cúng "tiến tân" cơm mới”. Sử cũng chép những sự kiện liên quan tới hài cốt người chết, như việc nhà Minh sai đào hài cốt cha Lê Lợi, và ông phải sai người lấy lại; hay việc Nguyễn Ánh phải dùng lễ "chiêu hồn nạp táng” để chôn lại cho cha mẹ mình, một nghi lễ mà do mất đi hài cốt, phải dùng thân cây đẽo lại hình người, gọi hồn người chết nhập vào đó và chôn lại vào phần mộ. Chứng tỏ vào thời cổ người dân đã có những sinh hoạt tín ngưỡng về Đạo gia tiên và hài cốt là một phần quan trọng của tín ngưỡng. Trở lại với cách giải thích của sách Việt Nam phong tục cũng có lý, tuy nhiên nó không phải là lý do chính để cải táng hay không ở một số cộng đồng người. Ví dụ cộng đồng nơi tôi đang sống, ở Nghệ Tĩnh, nơi có truyền thống dòng họ rất mạnh mẽ với các dòng họ nổi tiếng như họ Hồ ở Quỳnh Lưu, họ Nguyễn Cảnh ở Thanh Chương... Truyền thông dòng họ ở đây về mặt bản chất nghĩa là gì? Nó bắt nguồn từ việc thờ cúng gia tiên đã thành tục lệ tín ngưỡng của mỗi gia đình nên được tôn sùng gọi là Đạo gia tiên, sau đó là sự yêu thương, đùm bọc nhau không chỉ trong gia đình mà còn anh em trong dòng họ. Văn hóa dòng họ có thể nói có hai phần, phần âm và dương, phần dương tức là phần dành cho đời sống, ví dụ như làm việc để sinh kế, còn phần âm là phần dành cho tổ tiên, những người đã khuất trong dòng họ, ví dụ như việc tế tự. Hiện nay ở Nghệ Tĩnh đa phần mỗi dòng họ đều có nhà thờ lớn nhất gọi là Nhà thờ Đại tôn, trong mỗi họ thì chia ra các chi, mỗi chi đều có nhà thờ riêng gọi là nhà thờ Trung tôn. Mỗi chi đều có một khu đất riêng trong nghĩa địa để chôn người trong chi đó. Nếu người nào chết thì sau hơn 3 năm, người nhà tiến hành bốc mả và đưa lên nghĩa địa chung của chi họ. Ví dụ như dòng họ Đặng Đình của tôi ở xã Thanh Liên, ông tổ vào Thanh Chương lập nghiệp, sinh ra được 6 người con trai, thì thành 6 chi họ, 6 chi đều có nhà thờ Trung tôn riêng, hàng năm có 2 ngày giỗ chung lớn nhất là ngày giỗ ở nhà thờ Đại tôn và ngày giỗ ở nhà thờ Trung tôn. Hình ảnh mô tả những sinh hoạt và kiến trúc của người dân thời Đông Sơn. Tại sao lại phải tốn các thủ tục khá phức tạp, nhất là vào thời phong kiến chẳng hạn, thứ nhất đó là một tập tục mà về mặt tâm linh nhiều người tin rằng việc chôn chung với nhau như vậy, sẽ mang lại sự vui vẻ, hạnh phúc cho người đã chết, vì họ có thể được ở gần nhau, gồm vợ chồng, anh em, chú bác… tức theo nguyên tắc "dương sao, âm vậy”. Thứ hai, việc chôn ở nghĩa trang chung, đảm bảo rằng phần mộ đó sẽ được thay phiên nhau chăm sóc từ con cháu đời sau. Bởi vì tất cả các thành viên còn sống sẽ phải có trách nhiệm bảo quản và chăm sóc nghĩa trang. Những người không có con trai, gọi là “tuyệt tự”, do có nhà thờ và nghĩa trang chung, sẽ được đảm bảo rằng họ vẫn sẽ được cúng tế ở nhà thờ và mộ phần được chăm sóc chu đáo. Nguyên tắc đặt mộ là mộ ông bà tổ tiên ở hàng trên cùng, mộ vợ cạnh mộ chồng, “nam tả, nữ hữu”, sau đó là các đời tiếp sau. Những người tự tử không được phép chôn trong nghĩa địa chung. Vì vậy những người còn sống khi lên nghĩa trang sẽ biết mình sẽ được chôn ở thứ tự nào trong đó, biết được vị trí của tổ tiên qua thứ tự, hình thành một nhân cách theo tôn ti trật tự rất đặc biệt. Việc những ai tự tử không được chôn trong nghĩa trang chung cũng là lời răn cho con cháu, phải sống có trách nhiệm, không được phép tự hủy hoại bản thân. Còn tại sao miền Nam không có tập tục cải táng, có lẽ nó phát xuất từ việc truyền thống dòng họ đã phai tàn khi người dân di cư vào đây. Nhiều gia đình duy trì tục thờ cúng tổ tiên, tuy nhiên đa phần không có nhà thờ chung, gia phả, hay nghĩa trang chung để tế tự như ở ngoài miền Bắc. Ngoài việc tìm hiểu tập tục văn hóa qua việc cải mả, chúng ta cũng nhận thấy rằng những mặt tốt đẹp của người xưa, khi đặt ra các qui tắc, cách thực hành tín ngưỡng vừa để giữ gìn truyền thống biết nhớ tới người đã khuất, từ người trực tiếp sinh ra mình, tới bậc tổ tiên, vừa không quên nguồn cội, vừa để răn dạy thế hệ sau sống phải có trách nhiệm và có tôn ti trật tự, không chỉ trong gia đình, dòng họ mà còn với cả xã hội. Đặng Quỳnh Lê Tư liệu tham khảo 1. Việt Nam phong tục, Tác giả Phan Kế Bính. Nhà xuất bản Văn học, 2005, trang 37, 38. 2. Việt Nam từ điển, quyển thượng, Nhà sách Khai trí, 1970, trang 156. 3. Đại Việt sử ký toàn thư, Nhà Xuất bản Thời đại, 2013. 4. Lam Sơn thực lục, Nhà Xuất bản Tân Việt, 1944, Dịch giả Mạc Bảo Thần. 5. Đại Nam nhất thống chí Nhà Xuất bản Thuận Hóa, 2006. 6. Link về Video với nội dung Nguồn gốc của người Việt, Một góc nhìn phi chính thống, phần 4. Tiếng Việt - Văn Việt - Người Việt là chuyên mục mới trên báo Nông nghiệp Việt Nam, được đặt theo tên một cuốn sách của Giáo sư Cao Xuân Hạo, nhà ngữ học và là một trí thức tinh hoa của đất nước. Tên chuyên mục cũng nói hộ sự kỳ vọng kiến tạo và chấn hưng những giá trị đang bị xô lệch bởi cơn bão thời đại vốn lẫn nhiều gió độc. Ở đây, các nhà nghiên cứu và người Việt nói chung quan tâm đến văn hóa dân tộc sẽ góp tiếng nói sâu sắc, chính trực trong một khát vọng chung nhằm góp phần xây dựng những nền tảng quan yếu cho một xã hội tốt đẹp trong hiện tại và cho tương lai. Rất mong nhận được sự ủng hộ, chia sẻ và cộng tác của những bậc thức giả cùng bạn đọc yêu mến! Bài viết cho chuyên mục xin được gửi về Báo Nông nghiệp Việt Nam, 14 Ngô Quyền, Hà Nội. Email [email protected]. Hoặc liên hệ người phụ trách chuyên mục Ông Tô Đức Huy, Trưởng ban Thư ký Tòa soạn; Điện thoại Email [email protected]. NNVN Bốc mộ cải táng, sang cát, sang tiểu là những từ quen thuộc nhưng không phải ai cũng biết cải táng, bốc mộ là gì. Bài viết sau của Thăng Long Đạo Quán sẽ giải đáp thắc mắc trên và chia sẻ một số điều thú vị liên quan đến phong tục Bốc mộ cải táng là gì? Ý nghĩa của việc bốc mộ?2. Khi nào nên bốc mộ?3. Quy trình bốc mộ diễn ra như thế nào?1. Bốc mộ cải táng là gì? Ý nghĩa của việc bốc mộ?Bốc mộ có tên gọi khác là cải táng, sang cát, sang tiểu. Đây là việc di dời mộ của người đã mất sang khu mộ mới. Mục đích của bốc mộ là để thân thể người thân quá vãng được sạch sẽ, không còn bị nằm dưới đất thường, phong tục bốc mộ, sang cát ở miền Bắc phổ biến hơn miền Nam. Việc làm này có những ý nghĩa nhưThể hiện lòng hiếu thảo, sự quan tâm của người còn sống với người thân đã hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân ra còn chưa ý nghĩa để vong hồn người thân không hiu thêm Bốc mộ có độc không?Bốc mộ là gì?2. Khi nào nên bốc mộ?Dân gian cho rằng, việc bốc mộ nên được thực hiện khiSau 3 năm có thể thực hiện bốc mộ vì lúc này thi thể vừa phân hủy, con cháu lại vừa hết tang. Tuy nhiên, đây chỉ là quan niệm xưa. Hiện nay, địa chất có nhiều thay đổi, con người lại dùng nhiều loại hóa chất hơn trong sinh hoạt, đặc biệt là còn có nhiều người bị bệnh, phải xạ trị, dùng kháng sinh… Vì vậy mà sau 3 năm, hiện tượng thi thể chưa phân hủy hết diễn ra rất nhiều. Để tránh tình trạng trên, sau khi người mất 4 – 7 năm, người ta mới cải năm nào hợp tuổi với người đã mất và với trưởng nam trong nhà thì có thể bốc mộ. Gia chủ lưu ý không nên bốc mộ vào những năm xung với tuổi của vong và trưởng nam trong gia đình vì có thể sẽ khiến cho gia đình gặp xui điểm nên tiến hành bốc mộ tốt nhất là vào cuối Thu đến trước ngày Đông Chí thường là ngày 21 hoặc 22 tháng 12 dương lịch vì đây là ngày “âm vượng”.Khi đã đáp ứng những tiêu chí trên, bạn nên nhờ thầy phong thủy chọn ngày, giờ tốt để bốc mộ. Tuy nhiên, nên chọn giờ bốc mộ vào ban đêm hoặc gần sáng. Người xưa cho rằng, bốc mộ vào lúc này sẽ không bị ánh nắng mặt trời chiếu vào, từ đó sẽ tránh được việc xương cốt người mất bị thêm bài viết Bốc mộ năm nhuận có được không? Cần lưu ý gì?Khi nào nên bốc mộ?Trước khi bốc mộ, người ta thường thực hiện các công việc như Chọn vị trí đẹp để đặt huyệt mộ mới, làm lễ cúng xin phép gia tiên tại nhà, cúng thần linh cai quản khu vực mộ người thân. Sau khi đã làm xong những việc trên, người được giao nhiệm vụ bốc mộ sẽ thực hiện những công việc đất mộ, sau đó cậy ván thiên, đổ rượu vào quan tài để tẩy xương cốt người mất. Với những tử thi chưa phân hủy hết thì thường đổ xăng vào, châm lửa để đốt hết phần thi thể còn sót lại. Sau đó dùng dao lấy hết thi thể chưa phân hủy còn xương bằng rượu ngâm ngũ vị hương. Sau đó thấm khô xương bằng vải xương theo thứ tự từ trên xuống dưới lên tấm ni lông và vải đỏ. Riêng hộp sọ thì cần phải dùng trà hoặc vải kê bên dưới, để mặt hướng lên tra xương cốt xem còn sót hay không. Thông thường, sau khi kiểm tra bằng mắt thường thì người ta sẽ thắp 1 bó hương cắm ở giữa đáy huyệt. Nếu thấy khói hương quyện vào, bay thẳng lên trên tức là đã lấy hết cốt. Nhưng nếu khói tỏa xuống, lởn vởn quanh lòng huyệt thì đồng nghĩa với việc xương chưa được bốc hết. Lúc này cần kiểm tra kỹ lại lần đồng tiền cổ vào đáy tiểu rồi trải giấy trang kim lên mặt kim quay vào lòng tiểu.Dùng vải bọc cốt trải lên giấy trang kim, cho xương vào cùng thất bảo hoặc tiền lẻ. Sau đó gấp vải bọc cốt lại, để hở nắp tiểu, dùng vải gấm hoa trùm lên trên rồi đặt vào trong quách. Tiếp đó dùng nêm gỗ cố định đá thạch anh ngũ sắc vào giữa khe quách và tiểu sành rồi cho hoa cúc hoặc hoa nhài khô lên bên trên, đóng nắp quách khi làm những công việc trên xong, người ta sẽ xây mộ, làm lễ tạ mộ và hàn long thêm Cải táng, sang cát kiêng gì để không mang lại xui vậy, bài viết trên đã giải đáp câu hỏi cải táng, bốc mộ là gì. Để cập nhật nhanh chóng các kiến thức về phong thủy, phong tục Việt Nam, gia chủ hãy tải ứng dụng Thăng Long Đạo Quán về điện thoại. Ngoài ra, khi dùng ứng dụng này, gia chủ còn được dùng miễn phí các công cụ hữu ích như luận giải lá số Bát tự/ Tử vi, xem ngày tốt – xấu, xem tuổi…Cài đặt ứng dụng Thăng Long Đạo Quán về điện thoại tại đâyAboutLatest Posts Không nên coi những thuật toán, kiến thức bên trên làm cơ sở duy nhất cho mỗi quyết định. Cuộc đời còn phức tạp hơn nhiều những thuật toán này, chỉ nên coi là cẩm nang kiến thức để tham khảo. Không nên coi những thuật toán, kiến thức bên trên làm cơ sở duy nhất cho mỗi quyết định. Cuộc đời còn phức tạp hơn nhiều những thuật toán này, chỉ nên coi là cẩm nang kiến thức để tham khảo. Theo quan niệm từ xa xưa, nơi an nghỉ cuối cùng của tổ tiên, ông bà không chỉ quan trọng đối với người đã khuất mà còn ảnh hưởng rất lớn đến người đang còn sống. Chăm lo chu toàn mộ phần trước là thể hiện sự hiếu thảo của gia đạo, mong muốn đem lại những gì tốt đẹp nhất cho người đã khuất, sau là để mong người đã khuất phù hộ độ trì cho con cháu mạnh khỏe và giàu sang. Chính vì thế, việc cải táng mộ phải được chuẩn bị, cân nhắc kỹ lưỡng, thực hiện đầy đủ nghi lễ và chỉn chu trong từng công việc. Việc cải táng cần được chuẩn bị chỉn chu và thực hiện nghi lễ trang nghiêm Cải táng là gì? Cải táng hay còn gọi là bốc mộ, sang mộ, sang cát, cải mả,... là việc đào quan tài lên, cho xương người quá cố vào một bộ quan tài mới nhỏ hơn hay còn gọi là tiểu quách rồi chôn xuống. Xây dựng “ngôi nhà mới” vững chãi hơn cho người đã khuất với hy vọng ở thế giới bên kia họ luôn được nhận những điều tốt đẹp. Đối với người Việt chúng ta trước nay luôn coi trọng đạo Hiếu, hướng về cội nguồn, nên việc cải táng phần mộ cũng như vẹn tròn hiếu đạo với ông bà và cha mẹ đã khuất. Cải táng mộ - vẹn tròn hiếu đạo với tổ tiên, ông bà Phong tục cải táng Cải táng là phong tục khởi nguồn từ thời Bắc thuộc khi quan lại và thương lái Trung Quốc mất tại Nam và gia đình có nhu cầu đưa xương cốt về lại chính quốc, về sau thành lệ và thành phong tục. Do yếu tố địa lý ở Đồng bằng Bắc Bộ phần lớn là đất pha cát phù sa, sau khi người mất được an táng đa số là tiêu hết thịt, thậm chí có chỗ đất còn hao cả xương nếu không cải táng thì chỉ còn lại mỗi đất, mà cát phù sa thì bẩn nên phải tắm rửa thay áo. Bên cạnh đó, gỗ áo quan chôn trên đất tại Đồng bằng Bắc Bộ nhanh hỏng, hơn nữa hay sập ván thiên, bởi mùa cạn thì khô mà mùa lũ thì đầy nước, mối lại hay tụ lại trên chỗ đất cao mồ mả hay cao hơn ruộng nên hay xông vào áo quan. Mộ cải táng tại Công Viên Vĩnh Hằng Long Thành Việc cải táng, bốc mộ là rất cần thiết và trở thành một phong tục lâu đời ở mọi miền, thể hiện tấm lòng thành kính của người sống đối với người thân đã khuất. Chăm lo chu toàn “ngôi nhà mới” đẹp đẽ, chắc chắn hơn bằng cách bốc mộ, giải phóng hương hồn người thân khỏi mộ để có thể biến đổi thành tổ tiên linh thiêng, phù hộ cho gia đình được an lành và may mắn. Xem thêm Ý nghĩa của việc cầu siêu cho người mất Các thủ tục khi cải táng Chọn ngày cải táng Theo phong tục, người mất sau 3 năm thì được cải táng, cũng là lúc gia đình mãn tang hoàn toàn hết để tang. Do vậy, sau 3 năm hung táng là thời điểm phù hợp tiến hành cải táng phần mộ. Tuy nhiên, do khí hậu và môi trường hiện nay có nhiều thay đổi, các hóa chất được sử dụng nhiều trong đất để phục vụ sản xuất nông nghiệp. Hiện tượng sau 3 năm xác người chưa được phân hủy diễn ra khá phổ biến, nên nhiều gia đình lựa chọn giải pháp là để thời gian cải táng lâu hơn, từ 4 đến 5 năm hay thậm chí là đến 7 năm. Năm để tiến hành cải táng phải lựa chọn theo tuổi của người quá cố và tuổi của trưởng nam trong gia đình, việc tiến hành cải táng từ cuối Thu đến trước ngày Đông Chí là thời điểm phù hợp nhất của năm. Tiến hành cải táng, bốc mộ đa số vào ban đêm hoặc sáng sớm khi ánh mặt trời chưa chiếu xuống khiến cho xương sẽ bị hỏng và ảnh hưởng đến hài cốt. Lựa chọn nơi đặt huyệt mộ hợp phong thủy để mang lại phúc lành, may mắn Chọn nơi cải táng có phong thủy tốt - Đất chọn huyệt mộ tốt nhất là nơi đất mới chưa từng bị đào xới, chôn lấp, khí đất của huyệt tươi tốt, đất rắn chắc, tươi tốt. Nếu là vùng đồng bằng thì đất tươi mịn, đào lên phía dưới độ 6,70cm đất đặc quánh, có màu nâu đậm hoặc vàng nhạt hoặc cùng màu với đất khu vực bản địa. Nếu là miền sơn cước thì đất mịn màng có màu vàng nhạt "nhưng không được quá khô". - Ở các nghĩa trang thường bị tình trạng quá tải về diện tích, các phần mộ chen lấn nhau. Tránh huyệt bị các mộ xung quanh đè lên hoặc các góc mộ khác chọc vào ngay trước phần mộ, hoặc đâm xuyên vào 2 bên cạnh mộ. Nếu chọn được huyệt phía trước rộng thoáng nằm cạnh bên ao hồ hay sông suối là đẹp nhất. Trường hợp đất đai khan hiếm thì tối thiểu cũng nên có một khoảng đất trống nằm ngay phía trước huyệt mộ. - Cần chú ý quan sát hệ thống đường đi xung quanh huyệt. Nếu huyệt có đường đi đâm thẳng vào giữa hoặc đâm xuyên sang hai bên thì chủ về phá bại không thể dùng, hay đường đi sát ngay phía sau huyệt cũng là điều tối kỵ. Tốt nhất nên lựa chọn vị trí huyệt ở nơi yên tĩnh, xa cách với đường đi lối lại quanh khu vực mộ. - Ở những vùng cao, núi non hiểm trở thì cần thẩm định huyệt theo những tiêu chí của địa lý. Lựa chọn vị trí huyệt được bao bọc có long hổ hai bên ôm lấy huyệt, phía trước có minh đường thuỷ tụ, phía sau có cao sơn che chắn thì tốt. - Điều kiêng kỵ nhất vị trí huyệt đào là nơi đất quá khô, không tốt cho xương, hoặc đào lên ở đáy huyệt có mạch nước ngầm chảy xiết. Điều này về lâu dài rất dễ trôi mất mộ, trừ khi dòng nước đó được xác định là "tụ huyệt long thủy lộ". Nếu đào có nước ít thì tốt nhưng không được chảy xiết và màu sắc của nước trong, có mùi thơm, tránh nước có mùi tanh nồng hoặc mùi khó ngửi. Những huyệt ở đồng bằng thì nên có ít nước ở dưới huyệt, điều nên kiêng chính là chôn đè lên huyệt cũ của người khác, nếu phải chôn thì chỉ chôn phía bên cạnh. Văn khấn cải táng Văn khấn cúng Lễ Cải Cát dời mộ, sửa mộ tại gia Nam mô A Di Đà Phật! 3 lần – Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư phật mười phương. – Con kính lạy Đức Đương cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương. – Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân. – Con kính lạy chư gia tiên Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ tỷ. Hôm nay là ngày....tháng.....năm..., tại vị trí, địa điểm khấn. Hiển khảo hoặc hiển tỷ.............................................mộ tiền. Than rằng Thương xót ông/bà/cha/mẹ xưa, vắng xa trần thế. Thác về, sống gửi, đất ba thước phải vùi chôn. Phách lạc hồn bay, hình trăm năm khó gìn để. Lúc trước việc nhà bối rối, đặt để còn chưa hợp hướng phương. Tới nay, tìm đất tốt lành, sửa sang lại, cầu an hình thể. Rày thân Phần mộ dời xong, lễ Ngu kính tế. Hồn thiêng xin hưởng, nguyện cầu vĩnh viễn âm phần. Phúc để di lưu, phù hộ vững bền miêu duệ. Nam mô A Di Đà Phật! 3 lần Văn khấn Văn khấn cúng Lễ Cải Cát sang tiểu, sửa mộ, dời mộ Tại ban Sơn Thần và Thổ Thần tại nghĩa trang nơi đặt mộ cũ Nam mô A Di Đà Phật! 3 lần - Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư phật mười phương. - Con kính lạy Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần. - Con kính lạy các ngài Long Mạch, Sơn Thần, Thổ địa, Thần linh cai quản trong xứ này. Hôm nay là ngày......tháng.....năm...... Tín chủ chúng con là.......................... Ngụ tại................ Chúng con cùng toàn thể gia quyến tuân theo nghi lễ sắm sửa hương hoa lễ vật dâng bày lên trước án, kính mời chư vị Tôn Thần lai lâm chiếu giám. Tình cớ chỉ vì gia đình chúng con có ngôi mộ của đọc tên và địa chỉ của người đã khuất táng tại xứ này, nay muốn cải táng bốc mộ. Vì vậy chúng con kính cáo đấng thần linh, Thổ Công, Thổ Phủ Long Mạch, tiền Chu Tước, hậu Huyền Vũ, tả Thanh Long, hữu Bạch Hổ và liệt vị Tôn Thần cai quản ở nghĩa trang này. Thiết nghĩ các ngài tuân chỉ Ngọc Hoàng thượng đế trấn giữ một phương tiều trừ tà tinh ác quỷ, phù hộ muôn dân, hun đúc thần phong linh khí, đức lớn công cao, nhân từ hiếu sinh. Nay xin thương xót tín chủ chúng con giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật và cho phép gia quyến chúng con bốc mộ của vong linh tên người đã khuất vào giờ….ngày…..tháng…..năm….. Tín chủ thành tâm bái tạ Minh Thần, xin phù hộ cho công việc cải cát được tốt đẹp. Lòng thành kính cẩn, lễ bạc tâm thành, lượng cả xét soi, cúi xin chứng giám! Văn khấn cúng Lễ Cải Cát Tại ban Sơn Thần và Thổ Thần tại nghĩa trang nơi đặt mộ mới Việc cải táng tốt nhất nên tiến hành theo hướng dẫn của Thầy phong thủy - Nam mô Bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật! 3 lần - Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư phật mười phương. - Con kính lạy Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần. - Con kính lạy các ngài Long Mạch, Sơn Thần, Thổ địa, Thần linh cai quản trong xứ này. Hôm nay là ngày......tháng.....năm...... Tín chủ chúng con là......... Ngụ tại.................... Gia đình chúng con có táng Tên vong ............... húy .... hiệu .... thọ chung ngày ngày mất ở khu đất này, kính dâng lễ vật ........... lễ nghi các thứ. Thiết nghĩ Đất có dữ có lành Đều do họa phúc Kết phát dựa vào âm đức Cũng nhờ thần lực hiển linh Ấy thực thường tình Xiết bao cảm cách. Những mong mồ yên mả đẹp. Vậy dâng lễ bạc tâm thành Nhờ ơn đại đức Thấu nỗi u tình Khiến cho vong linh Được yên nơi chín suối Phù hộ dương trần con cháu nội, ngoại bình yên. Chúng con lễ bạc tâm thành cúi xin được phù hộ độ trì Con Nam mô Bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật 3 lần. Sắm lễ cải táng Các vật phẩm chuẩn bị cải táng tùy theo khả năng của từng gia đình như sau 1 vuông vải điều 20 tờ trang kim 50 lít nước Vang 2 lít rượu trắng 10 khăn mặt mới 2 bàn chải lớn 1 bàn chải nhỏ 3 chiếc chậu to 50kg củi khô Bạt, màn che mưa, gió… Trên đây là những kiến thức cơ bản về việc cải táng mà Công Viên Vĩnh Hằng Vườn Địa Đàng Huế đã tổng hợp lại theo kinh nghiệm dân gian, theo phong tục cổ xưa, có thể có những thiếu sót và không phù hợp với từng địa phương. Vì thế, khi tiến hành cải táng gia đình nên tham khảo ý kiến Thầy tâm linh phong thủy và tùy theo phong tục của từng địa phương mà tiến hành để người đã khuất được an lòng và mang lại phúc lành cho con cháu đời sau. Mọi thông tin xin liên hệ HỆ THỐNG CÔNG VIÊN VĨNH HẰNG - CÔNG VIÊN VĨNH HẰNG VƯỜN ĐỊA ĐÀNG HUẾ Hiếu Đạo Gia Tộc, Lộc Khởi Muôn Đời! - Hotline - Địa chỉ QL 1A , thôn Nguyệt Biều, xã Thủy Bằng, TP. Huế - Trụ sở 14 Nguyễn Thị Minh Khai, P. Phú Nhuận, TP. Huế - Email - Website - Youtube - Facebook Tôi chia sẻ bài viết và hình ảnh dưới đây đã được sự đồng ý của tác giả Góc Nhìn của Bố KIT. Mọi bình luận các bạn vui lòng lịch sự và tôn trọng người đã khuất!Mọi thứ có thể mua bán và sang tên trừ mộ phần của tổ tiên của các dòng họ. Hơn thế nữa, thời gian sống thì rất rất ngắn so với thời gian chết nơi cõi vĩnh hằng, bởi vậy việc sửa sang, quy tập mồ mả và cải táng mộ phần được coi là việc hết sức trọng đại tại nhiều gia tục bốc mộ khởi nguồn từ miền Bắc, một số tài liệu cho rằng xuất phát từ việc quan lại và thương lái Trung Quốc chết tại nước ta và họ có nhu cầu đưa xương cốt về chính quốc, dần dần việc này trở thành lệ rồi thành phong tục. Tuy nhiên, thông tin này chưa được kiểm chứng nên các bạn cũng không nên hoàn toàn tin tưởng. Thông tin có thể tin tưởng là vì đặc thù địa lý của đồng bằng Bắc Bộ phần nhiều là đất cát phù xa, khi chôn người đã khuất nhiều năm sẽ bẩn; cộng thêm quan tài không phải ai cũng có điều kiện đóng bằng gỗ tốt, nên có thể trở nên mục ruỗng, sập, vụn nát rồi đè lên cơ thể người đã khuất. Việc bốc mộ xuất phát từ mong muốn của người còn sống duy tâm giúp cho người đã khuất không phải sống phần đời ở phía bên kia trong hoàn cảnh như vậy. Việc xem giờ tốt và chọn người động thổ là điều hết sức quan trọng và mang yếu tố duy tâm trong phong tục bốc mộ. Một số gia đình gặp các thầy phong thủy, tướng số; một số khác đơn giản là hỏi các thầy trên khi chính thức động thổ, con cái trong nhà chuẩn bị các đồ đạc cần thiết như lều bạt cho người nhà nghỉ ngơi, đồ ăn thức uống nhẹ, hương khói xin phép người đã khuất thực hiện việc bốc mộ. Người được chọn để động thổ là người thân trong gia đình có tuổi đời phù hợp đã được lựa chọn kĩ càng. Người động thổ sẽ dùng cuốc, xẻng để xới đất tại 04 góc của ngôi mộ và chính giữa ngôi mộ. Tóm lại là sẽ thực hiện 05 lần cuốc, đào đất như vậy. Trước kia, các thủ tục cần thiết trong phong tục bốc mộ đều được con cái trong nhà trực tiếp làm. Song tại một số địa phương hiện đại hơn, cầu thị hơn, thì một số phần việc thậm chí là toàn bộ các phần việc sẽ thuê những "người có chuyên môn" đảm nhiệm. Trong ảnh là những thợ "bốc mộ" đang đào, xới phần đất trên mộ cho đến khi lộ quan tài. Việc này không cần thiết phải thực hiện vào ban đêm như nhiều người nói. Việc này hoàn toàn có thể thực hiện vào ban ngày bởi đây có thể coi là một bước chuẩn bị mà thôi. Nhiều ngôi mộ đào rất sâu và vất vả, tuy nhiên mộ ông nội được làm trong một bể xi măng như ước nguyện không bốc mộ của ông nên việc đào đến phần nắp bể là khá nhanh và đơn giản. Có lẽ với kinh nghiệm này, các gia đình nếu chôn người thân thì nên thực hiện bởi nó nhanh, sạch sẽ và đảm bảo an toàn cho người đã khuất. Tiểu quách được mua sẵn, vệ sinh sạch sẽ trước khi dùng đến. Hiện các bộ tiểu quách có mẫu mã và hình thức rất đẹp và phong phú không như xưa kia. Giá một bộ tiểu quách như thế này cũng chỉ vào khoảng dưới 3 triệu đồng. Tấm bia mộ của ông nội được đặt sang bên cạnh. Nhiều gia đình sẽ chôn tấm bia này cùng với hài cốt sau khi bốc mộ tại vị trí mới. Người thân trong gia đình đang thực hiện việc dựng lều bạt che phủ phần mộ. Việc che phủ này có lẽ là tránh ánh nắng mạnh chiếu vào quan tài đồng thời đảm bảo an toàn, tránh mưa gió cho những người nhà trong quá trình bốc mộ. Khi đào đến nắp quan tài, người thân trong gia đình sẽ hé mở nắp quan ra để những khí không tốt cho sức khỏe sẽ thoát ra bên ngoài tránh gây nguy hiểm cho người thân khi bốc mộ. Khi hé nắp quan tài, với kinh nghiệm bốc mộ nhiều năm người ta có thể phán đoán được các phương án cần phải tiến hành nếu thi thể người đã khuất chưa phân hủy hết do tác động của nhiều yếu tố khác nhau như khu vực chôn có nước không, người đã chết khi còn sống có dùng nhiều thuốc kháng sinh không vvv. Người thân trong gia đình sẽ phải thay phiên nhau trông coi phần mộ để hương khói và tránh mất mát hài cốt hoặc tài sản trong quan tài. Việc này thực tế đã xảy ra trong quá khứ tại nhiều địa phương. Hương sẽ phải liên tục thắp không ngừng nghỉ trong suốt quá trình bốc mộ. Việc đào đến nắp quan tài thực hiện xong vào khoảng 3h chiều. Mọi người trong gia đình sẽ cắt cử thay nhau trông đến 2h30 sáng ngày hôm sau - thời điểm diễn ra các thủ tục còn lại khi bốc mộ Việc đào đến nắp quan tài thực hiện xong vào khoảng 3h chiều. Mọi người trong gia đình sẽ cắt cử thay nhau trông đến 2h30 sáng ngày hôm sau - thời điểm diễn ra các thủ tục còn lại khi bốc mộ Thời điểm cuối năm là lúc nhiều gia đình cùng chọn ngày đẹp để bốc mộ. Trong ảnh có 2 gia đình cùng bốc mộ vào ngày hôm đó. Nghĩa trang vào đêm rất nhộn nhịp bởi có 03 nhà bốc mộ đêm nay. Mọi người râm ran nói chuyện trong ánh sáng le lói của đèn pin Công cụ bốc mộ cũng đơn sơ. Trong ảnh là các bình nước sạch được chuẩn bị để rửa hài cốt được các người thi công mang theo, họ thực hiện vài nhiệm vụ bốc mộ trong suốt cả đêm nay. Trang bị bảo hộ với người bốc mộ đơn giản là hai chiếc găng tay và khẩu trang. Thanh niên chờ tới lúc bốc mộ thường đánh bài, đánh cờ cho mau qua thời gian. Nếu không sẽ rất mệt vì thời tiết lanh và hiu quạnh ngoài nghĩa trang đêm đông như thế này Tới đúng giờ, nắp quan tài chính thức được mở hoàn toàn. Khoảng 30 phút sau thời điểm này, việc bốc mộ mới chính thức được bắt đầu. Những người thân trong gia đình kiểm tra lại thi thể và đồ đạc chôn cùng với người đã khuất. Với những kinh nghiệm khi chôn cất, họ có thể biết được tình trạng tiêu hủy ra sao, đồ đạc như thế nào. Nước trong quan tài trong, không có mùi và ông nội cũng đã mất 10 năm nên việc tiêu hủy hết là điều rất rõ ràng. Trong lúc chờ đợi, những người thực hiện bốc mộ đang chuẩn bị tiểu đựng hài cốt. Tiểu sẽ được lót giấy vàng vào đáy và xung quanh thành, sau đó phủ một lớp vải đỏ. Tiểu đã được trang trí xong với một lớp vải đỏ cuối cùng. Những người thân trong gia đình đang ngồi xung quanh chờ đợi. Chân dung người thợ bốc mộ. Họ rất ngại để lộ chân dung của mình vì lo ảnh hưởng tới "cảm giác" của người khác khi gặp họ ngoài đời thật. Bởi vậy, những người này sẽ bịt kín mặt trong suốt quá trình bốc mộ. Đây đã là đám thứ 2 trong đêm nay của họ. Thu nhập trung bình với một người cho việc bốc 1 ngôi mộ là - 1 triệu đồng. Chỉ những ngày tốt vào dịp cuối năm họ mới làm nghề này. Những tháng khác, họ làm những công việc bình thường như các người dân hiện nay. Đúng đến giờ đã xem từ trước, xương sọ của ông nội được đem lên trước. Phần thi thể còn lại được gói gọn trong 1 túi lưới - đây là bộ phận được dùng trong các quan tài hiện nay để đảm bảo tránh thất lạc xương cốt của người đã khuất khi bốc mộ. Trong ảnh, toàn bộ túi lưới được đem đặt lên 02 tấm chiếu, hai người thợ lần lượt tìm xương cốt bên trái và bên phải. Hai người thợ lần mò từng ly từng tí hai bên trái phải hài cốt để đặt những mảnh xương cho phù hợp, đảm bảo không thất lạc. Hài cốt lần lượt được rửa nhiều nước với nước sạch. Khi nước đã vẩn đục, nước sẽ được đổ vào một cái rổ rất mau để tránh rơi rớt những mảnh xương nhỏ như răng, đốt ngón chân ngón tay. Cuối cùng hài cốt sẽ được rửa qua nước vàng trà thơm tẩy uế lau khô và cho vào tiểu. Việc sắp xếp xương vào tiểu được thực hiện cẩn thận từ đầu xuống chân. Đặc biệt là phải đảm bảo đúng bên phải và bên trái. Việc sắp xếp này đòi hỏi kinh nghiệm lâu năm. Xương sườn là xương cuối cùng đặt vào tiểu. Các bạn để ý có thể thấy xương sườn khi sắp xếp có hình một trái tim rất đẹp nằm ngay ở phần ngực của hài cốt. Vẻ mặt của người thân trong quá trình bốc mộ. Lớp vải đỏ sẽ được phủ kín lại, chỉ để hở phần xương sọ. Sau đó, những tấm giấy vàng hình tam giác sẽ được lần lượt phủ lên phần từ cổ xuống chân tiểu như một tấm áo. Để đánh dấu đầu và chân, người ta sẽ dùng biểu tượng tròn cho phần đầu và vuông cho phần chân ngay ngoài tiểu. Người nhà theo dõi kĩ để tránh nhầm hướng hài cốt. Tiền bạc, vàng, bạc sẽ được con cái cho vào trong tiểu cùng với hài cốt. Tiểu được cho vào quách và các con sẽ mang đến khu vực an nghỉ mới. Theo giờ đã xem, việc hạ huyệt sẽ diễn ra vào 7h sáng, nên mọi người sẽ lại nằm bên cạnh ông trong suốt đêm. Chính mình đã được hiểu cảm giác lạnh tê tái ngoài nghĩa địa như thế nào trong đêm lạnh ... 7h sáng hôm sau, người thân trong gia đình thực hiện việc hạ huyệt hài cốt bằng vải trắng. Trước khi hạ, nước vàng trà thơm tẩy uế được tưới xuống dưới. Tiền bạc sẽ được thả cùng với tiểu quách khi chôn cất. Bia ở phần mộ cũ cũng được chôn lấp. Thường khi chôn lấp, người ta dùng cát làm lớp lót, sau đó dùng đất sạch để giữ cho người an nghỉ được mát mẻ và cuối cùng là lớp cát ở bên trên. Nước vàng trà thơm tẩy uế sẽ được tưới một lần cuối cùng. Nước này có ý nghĩa là nước liền thổ. Phần mộ tiếp tục được xây dựng 2 - 3 ngày tiếp theo. Nhìn vào một nghĩa trang, người ta có thể hiểu sự thống nhất, lề thói hay mức độ văn minh của một xã hội thu nhỏ. Video tổng hợp các hình ảnh Tác giả Góc Nhìn của bố KIT Your browser does not support the audio element. Sau 30 tháng Tư 1975, trong hàng ngàn quân dân cán chính miền Nam bị đưa ra các trại tập trung miền Bắc, một số chôn thây trong các nghĩa trang tạm bợ sơ sài tại những vùng sâu vùng xa đó. Trong loạt bài ký ức 40 năm, Thanh Trúc thuật lại trình tự câu chuyện bốc mộ tù cải tạo ở miền Bắc như sau Trộm hài cốt mang về trong Nam Đó là những nghĩa trang chôn tù tập trung là quân nhân miền Nam chết trong thời gian đi cải tạo, địa điểm là những vùng xa xôi hiểm trở như Làng Đá, Đồi Cây Khế, Kiên Thành, Dõng Hóc… Đến thập niên 80 khi sự đi lại trong nước tương đối dễ dàng hơn, thân nhân trong Nam tìm cách ra tận nơi, thuê mướn người địa phương đào mộ lúc đêm rồi trộm hài cốt mang về trong Nam. Đó là lý do nhiều gia đình đã bốc lộn hài cốt người khác. Lúc đó bốc đâu mười mấy cái, tạm bợ lấy cái quách rồi chuyển sang cái đồi bên kia, cứ đánh số thứ tự rồi chờ thử DNA. Mộ nhà tôi đánh số 21, may là nhờ thử DNA chứ không thì cũng không biết có phải hay không. -Bà Nhung Năm 2010 tại Hoa Kỳ, tổ chức VAF Sáng Hội Việt Mỹ, do cựu quân nhân Nguyễn Đạc Thành sáng lập, loan báo chương trình bốc mộ tù cải tạo Làng Đá “Năm 2007 chúng tôi về Việt Nam, được sự chấp thuận của thứ trưởng ngoại giao Nguyễn Phú Bình và được đi tìm mộ tù cải tạo. Và 2010 do chính quyền địa phương làm khu du lịch Thác Bà để phát triển kinh tế cho xã Cẩm Nhân, phải mở con đường cho nên sẽ giải tỏa khu mộ Làng Đá nằm sát hồ Thác Bà chừng hai chục thước mà thôi. Đó là lý do mà chúng tôi xin được cải táng khu mộ Làng Đá. Chúng tôi cũng đã hướng dẫn một số gia đình bốc mộ ở Đồi Cây Khế, ở xã Kiên Thành, ở Dõng Hóc và một số nơi khác nữa ở Sơn La. Sau đó chúng tôi lại dẫn một số gia đình anh em tù cải tạo đi bốc mộ ở Thanh Hóa, Nghệ Tĩnh. Đã có 225 hài cốt về với gia đình, trong đó 80 hài cốt của anh em tử sĩ mất tích trong chiến tranh được đưa vào Chùa Nghệ Sĩ để thờ. Số còn lại thân nhân đưa về cải táng ở gia đình.” Bốc mộ ông Lương Văn Hoa ở Làng Đá. Một thành viên của VAF ở California, ông Nguyễn Quang, cựu tù chính trị 13 năm qua các trại lao động ngoài Bắc từ trại 1 đến trại 7 tình Yên Bái, từ trại Đầm Đùn ở Thanh Hóa đến trại Z30D ở Hàm Tân trong Nam, cho biết “Tù nhân chính trị chết thứ nhất là thiếu ăn, thứ hai là bệnh tật thiếu thuốc, thứ ba là quá nản chí mà nhiều người tự sát chết. Khi đồng đội nằm xuống thì chúng tôi có hứa sẽ đưa họ về miền Nam. Trong thời gian ra tù và khi được đi định cư tại Mỹ, chúng tôi mới có đủ sức khỏe và điều kiện để tham gia vào chương trình đi lấy hài cốt do ông Nguyễn Đạc Thành hướng dẫn. Trước đây gọi là tổng hội HO, sau này đổi thành Vietmanese American Foundation. Năm 2010 chúng tôi bắt đầu đi. Chúng tôi đã tìm kiếm khoảng trên 500 ngôi mộ ở miền Bắc và miền Trung Việt Nam. Những ngôi mộ đó chôn rất đơn sơ. Những trại có điều kiện thì người ta cho những tấm ván để chôn, có những trại bó bằng áo quần hoặc bó bằng vạt tre. Chẻ tre chẻ nứa ra, bện lại thành tấm sáo rồi bó lại chôn, thế thôi. Khi tù nhân đi chôn tù nhân thì chúng tôi có làm mộ bia, một là bằng đá, hai là bằng ván rồi viết tên. Có điều kiện thì kiếm những cái chai nhỏ như chai Penicillin hay Streptomicin mà có nắp cao su đậy ở trên, viết tên vào giấy bỏ vào trong cái chai đó và liệm chung. Thành thử khi đào lên thì nhận diện được tên họ và quê quán rất dễ dàng. Khi biết được tên, quê quán thì chúng tôi đăng báo. Trường hợp gia đình muốn lấy hài cốt thì phối hợp đi theo chúng tôi ra địa phương đó để xin giấy phép cho họ bốc mộ về trong miền Nam. Cũng có một số bốc được mộ nhưng làm DNA không được là vì nó mục nát cả rồi, thành thử chính quyền địa phương không cho mang về Nam.” Đường đi thì rất khó khăn, từ Yên Bái vượt qua hồ Thác Bà rồi đi vô, không thì phải vòng xuống tỉnh Lai Châu rồi đi vô. Đường xấu và hẹp, đi từ sáng đến chiều, ở lại nhà dân đến sáng hôm sau mới xác định vị trí nhờ cái sơ đồ mà chính quyền địa phương đưa cho. -Ông Huỳnh Khương Ân Cũng từ California, bà Nhung, vợ cố đại úy Lương Văn Hòa, cho biết sau ngày 30 tháng Tư 75 chồng bà được lệnh trình diện tại Cần Thơ. Đến 1978 bà nhận được giấy báo tử “Chưa thăm nuôi thì ông đã mất, nhận giấy báo tử mới biết mất ở ngoài Bắc, họ để là huyện Cẩm Nhân, Hoàng Liên Sơn.” Năm 2010, bà Nhung đọc báo, biết việc làm của VAF nên liên lạc và nhở tổ chức này giúp tìm kiếm hài cốt người chồng xấu số “Hồi 2010 thì tôi về tới Sài Gòn, gặp ông Nguyễn Đạc Thành, ổng lo giấy tờ này kia sẵn sàng mới mua vé ra Hà Nội. Ở đó mới xin phép giấy tờ rồi mới đi ra ngoài Yên Bái, ra ngoài xã Cẩm Nhân. Ở đó một tuần được giấy phép rồi mới được bốc. Lên cũng chẳng biết mộ ai với mộ ai thì cũng trăm sự nhờ ông Nguyễn Đạc Thành. Lúc đó bốc đâu mười mấy cái, tạm bợ lấy cái quách rồi chuyển sang cái đồi bên kia, cứ đánh số thứ tự rồi chờ thử DNA. Mộ nhà tôi đánh số 21, may là nhờ thử DNA chứ không thì cũng không biết có phải hay không. Chi phí thì hội của ông Nguyễn Đạc Thành lo phần giấy tờ bên đó, còn chi phí máy bay thì mình lo. Ông không có lấy của mình đồng bạc nào.” Phải hai năm sau, kết quả thử nghiệm DNA xác nhận đó là hài cốt của cố đại úy Lương Văn Hòa, bà Nhung trở về và được người của VAF hướng dẫn ra Bắc làm thủ tục bốc hài cốt về Nam để hỏa táng. Hiện tro cốt người chết được ký gởi trong một ngôi chùa ở Hóc Môn. Công việc nhiêu khê, phức tạp Đi tìm kiếm để bốc mộ người thân chết trong trại cải tạo ngoài miền Bắc là một công việc nhiêu khê, phức tạp, chưa kể đến tâm trạng buồn bã của nó. Từ Việt Nam, ông Huỳnh Khương Ân, con rể cố thiếu tá Trần Đình Năm, thuật lại chi tiết “Ba vợ tôi đi tập trung cải tạo ở Biên Hòa, cuối hè 76 thì ông được chuyển ra Bắc ở trại tập trung ở Hoàng Liên Sơn.” Bốc mộ Ông Hạnh ở Làng Đá. VAF PHOTO. Năm 1977 thiếu ta Trần Đình Năm mất nhưng đến năm 1978 gia đình mới nhận được giấy báo tử “Nhờ ông Nguyễn Đạc Thành tìm ra vị trí ở đó, Làng Đá, huyện Cẩm Nhân, tỉnh Yên Bái. Biết được vị trí ở đâu để mà đi ra cũng là một cái khó khăn rồi. Tôi cầm tờ giấy mà tôi cũng không mường tượng là nó ở vị trí nào ở ngoài Bắc, thì nhờ ông Nguyễn Đạc Thành và cái hội ở bên Mỹ liên lạc hẹn cùng nhau đi. Đường đi thì rất khó khăn, từ Yên Bái vượt qua hồ Thác Bà rồi đi vô, không thì phải vòng xuống tỉnh Lai Châu rồi đi vô. Đường xấu và hẹp, đi từ sáng đến chiều, ở lại nhà dân đến sáng hôm sau mới xác định vị trí nhờ cái sơ đồ mà chính quyền địa phương đưa cho. Lúc đào xuống thì không gặp, phải đào từng hố từng hố rồi dịch chuyển dần dần thì mới tìm được một số hài cốt. Trong đoàn có một chuyên viên khảo cổ tên là Julie Martin giúp để xác định xương nào có thể lấy được mẫu hầu có thể thử DNA tốt nhất. Sau đó nhờ một bệnh viện ở Texas giúp xác định miễn phí DNA cho tổ chức của chú Thành, qua đó mới xác định đó là hài cốt của ba vợ tôi.” Hai năm sau, ông Huỳnh Khương Ân ra Yên Bái đưa hài cốt nhạc phụ về để hỏa táng, tiếp đó đưa vào một ngôi chùa ở Đồng Nai để tiện việc hương khói “Tôi muốn có một cơ hội để gởi lời cám ơn đến tổ chức thiện nguyện của ông Nguyễn Đạc Thành cùng những thân hữu ở Mỹ cũng như ở Úc đã hỗ trợ cho chúng tôi về mặt tài chính để mà trang trải tất cả chi phí cần có để mang hài cốt người thân của chúng tôi ngoài đó về. Thứ hai nữa là cũng cảm ơn đại sứ quán, lãnh sự quán Hoa kỳ ở Việt Nam, cảm ơn chính quyền Việt Nam để chúng tôi có thể mang hài cốt về nơi ba vợ tôi đã sinh sống.” Trong lúc việc bốc mộ tù cải tạo, được coi là giai đoạn một, tạm ngưng để bước vào giai đoạn hai mà VAF Sáng Hội Việt Mỹ đang cố gắng thực hiện là trùng tu Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa. Đây là một nghĩa trang lớn ở Bình Dương với mộ binh sĩ miền Nam chết trong chiến tranh, sau 1975 đổi tên thành Nghĩa Trang Nhân Dân Bình An. Tính đến lúc này, ngôi mộ đã được tôn tạo lại theo một mẫu giống nhau. Nỗ lực trong những ngày tới của VAF Sáng Hội Việt Mỹ là vận động cho ra đời một ủy ban chuyên trách trùng tu Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa để trên mười ngàn ngôi mộ còn lại được trùng tu theo một kiểu đồng nhất hầu giữ được tính cách trang nghiêm cho nghĩa trang.

tục cải táng ở miền bắc